बाबत अधिक जाणून घेवात
सुरक्षित बँकिंग

काय करू नये?

• कार्ड वा कार्डाच्या पाठीमागे तुमचो पिन लिहूंक नाका आनी तुमचो पिन कदीच तुमच्या वॉलेट वा पर्सांत ठेवूंक नाका. पिन फकत लक्षांत ठेवप योग्य आसा.
• कदीच सोप्या पद्धतीन ओळखूंक येवपाक शक्य अशो पिन वापरूंक नाका, जसं की तुमचो जन्मदिन वा दूरध्वनी क्रमांक.
• तुमच्या बँकेकडून आयल्यो म्हूण सांगत अशेल्या कोणत्याय ई-मेल वा टेलिफोन कॉलाक प्रतिसाद दिवूंक नाका, ज्यांत तुमचो यूजर आयडी, पासवर्ड, कार्ड तपशील आनी एटीएम पिन इत्यादी मागटात. हांकां फिशिंग/विशिंग प्रयत्न म्हणटात. बँक ऑफ इंडिया तुमचेर ठेविल्ल्या विश्वासाचो सन्मान करता आनी कोणत्याय उद्देशान तुमची वैयक्तिक माहिती ईमेल वा फोन कॉलाद्वारे कदीच मागणार ना.

काय करूं?

• कार्ड मेळताच ताबडतोब कार्डाच्या पाठीमागील पट्टीर तुमची सही करा.
• तुमचो पिन (पर्सनल आयडेंटिफिकेशन नंबर) लक्षांत ठेवा आनी पिन संबंदीत सगळे भौतिक पुरावे नाश करा.
• तुमच्या व्यवहारांक एसएमएस अलर्ट्स मेळपाक तुमचो मोबाईल क्रमांक बँकेकडेन नोंदणी करा.
• खात्यात कोणताय अनधिकृत कार्ड व्यवहार दिसल्यास, तो ताबडतोब बँकेक कळयात. हें तुमकां मदत करताल जर तुमच्या डेबिट/क्रेडिट कार्ड वापरून फसवणूक काडणी जाली आसली. “हाव टू रिपोर्ट फ्रॉड” ह्या टॅब कडे संदर्भ घेऊंक शकतात.
• एटीएम व्यवहार सुरू केल्यार तुमकां काही संशयास्पद दिसल्यास वा दुसरी समस्या उद्भवल्यास, व्यवहार रद्द करून तात्काळ तित्थून वचात.
• “शोल्डर सर्फिंग” पासून सावध रावात. पिन टाइप करताना तुमच्या शरीरान कीपॅड आड करून तुमचो पिन दुसऱ्यांक दिसूंक दिवूंक नाका.
• एटीएम सोडपाच्या आदीन खात्री करून घेवात की तुमच्याकडेन तुमचो कार्ड आनी तुमची पावती आसा आनी व्यवहारानंतर एटीएमांत ‘वेलकम स्क्रीन’ दिसता.
• पीओएस (पॉइंट ऑफ सेल) वेर कार्ड तुमच्या उपस्थितीत स्वाइप जालो आसा हें खात्री करून घेवात.
• कार्डाची मुदत संपल्यार वा खातो बंद करताना कार्ड नष्ट करताना, ते मॅग्नेटिक स्ट्रिप वटेन चार तुकड्यांत कापा.
• एटीएम कडेन जोडिल्ल्या कोणत्याय अतिरिक्त उपकरणांक लक्ष दियात. हें तुमची माहिती कॅप्चर करपाक वापरले जावंक शकतात. अशें उपकरण दिसल्यास ताबडतोब सुरक्षा वा बँकेक कळयात.

• इंटरनेट बँकिंग फकत वैयक्तिक डेस्कटॉप/लॅपटॉप वरून वापरात.
• शेअर्ड सिस्टम वा इंटरनेट कॅफे वापरतात जाल्यार, इंटरनेट बँकिंग वापरपाच्या आदीन सुरक्षा मार्गदर्शक तत्वांचो विचार करा.
• इंटरनेट बँकिंग सेवा वापरपाक वेब ब्राउजरांत बँकेचो यूआरएल www.bankofindia.co.in टाइप करा.
• तुमचो इंटरनेट बँकिंग/मोबाईल बँकिंग यूजर आयडी, पासवर्ड आनी ओटीपी कदीच कोणाक सांगूंक नाका.
• लॉगिन तपशील टाइप करताना व्हर्च्युअल कीबोर्ड वापरात.
• यूजर आयडी आनी पासवर्ड टाइप करपाच्या आदीन “वेबसाइट अ‍ॅड्रेस” आनी “पॅडलॉक” तपासून घेवात.

• बँकिंग अ‍ॅप्लिकेशन्स फकत ओळखिल्ल्या स्रोतांवरूनच इंस्टॉल करा.
• अनधिकृत स्रोतांवरून मेळिल्ले अ‍ॅप्स तुमची माहिती चोरी करूंक शकतात.
• ज्या मोबाईलांत मोबाईल बँकिंग अ‍ॅप्लिकेशन इंस्टॉल केल्लो आसा तो मोबाईल सुरक्षित ठेवात.
• तुमच्या मोबाईलचे सिक्युरिटी पॅचेस नियमित अपडेट जाता हें खात्री करून घेवात.
• पिन आनी अँटीव्हायरस सॉफ्टवेअर वापरून तुमचो मोबाईल सुरक्षित ठेवात.
• मोबाईल बँकिंग अ‍ॅप्लिकेशन चो पिन नियमित बदलात.
• वाय-फाय आनी ब्लूटूथ ऑटोमॅटिक पेअरिंग वापरात नसताना डिसेबल करून ठेवात.
• तुमचो डिव्हाइस अपरिचित वाय-फाय नेटवर्क कडेन ऑटो-जॉइन करूंक दिवूंक नाका.

• यूपीआय पिन फकत खात्यातून पैसा काडपाक वापरात. पैसा मेळोवपाक यूपीआय पिन गरजेचो ना.
• यूपीआय आयडी व्हेरिफाय करताना रिसिव्हर चें नाव तपासात. व्हेरिफिकेशन वगर पेमेंट करूंक नाका.
• यूपीआय पिन फकत अ‍ॅपच्या यूपीआय पिन पेज वेरच वापरात. यूपीआय पिन दुसऱ्या कुठेही सांगूंक नाका.
• क्यूआर कोड फकत पेमेंट करपाक स्कॅन करा, पैसा मेळोवपाक ना.
• कोणत्याय अनोळखी व्यक्तीन सांगितल्यावर वा उपयोग समजल्यावगर स्क्रीन शेअरिंग वा एसएमएस फॉरवर्डिंग अ‍ॅप्स डाउनलोड करूंक नाका.

डेस्कटॉप/मोबाइल सुरक्षा

• लायसन्सड व्हर्जन चो ऑपरेटिंग सिस्टम वापरात.
• सिक्युरिटी पॅचेस नियमित अपडेट करप गरजेचो आसा.
• अँटी-व्हायरस सॉफ्टवेअर इंस्टॉल केल्लो आसो.
• फकत विश्वासार्ह स्रोतांवरून अधिकृत सॉफ्टवेअर वापरात.
• जुनो सॉफ्टवेअर काडून टाकात.
• कॉम्प्युटर, लॅपटॉप वा फोन वापरून जाल्यार नेहमी डिव्हाइस स्क्रीन लॉक करात. अधिक सुरक्षेखातर डिव्हाइस स्लीप मोडांत गेल्यावर ऑटोमॅटिक लॉक होवपाचो पर्याय सेट करा.
• डिफॉल्ट अ‍ॅडमिनिस्ट्रेटर अकाउंट चें नाव बदलात आनी नॉन-अ‍ॅडमिनिस्ट्रेटर अकाउंट वापरात.
• सगळ्या डेस्कटॉप्स वर विंडोज फायरवॉल एनेबल करप गरजेचो आसा.
• नियत वेळेन तुमच्या डाटा चो बॅकअप घेवात.

ब्राउझर सुरक्षा

• नेहमी आवडत्या ब्राउजर चो लेटेस्ट व्हर्जन वापरात आनी वेब ब्राउजर लेटेस्ट पॅचेस कडेन अपडेट करात.
• ब्राउजरांत दिल्ल्या प्रायव्हसी, सिक्युरिटी आनी कंटेंट सेटिंग्स योग्य रीतीन कॉन्फिगर करात.

• ईमेल अकाउंट खातीर नेहमी मजबूत पासवर्ड वापरात.
• स्पॅम तपासपाक ई-मेल्स स्कॅन करपाक नेहमी अँटी-स्पायवेअर सॉफ्टवेअर वापरात.
• उघडपाच्या आदीन नेहमी लेटेस्ट अपडेटेड अँटी-व्हायरस आनी अँटी-स्पायवेअर वापरून ई-मेल अटॅचमेंट्स स्कॅन करात.
• नेहमी स्पॅम फोल्डर रिकामो करपाक लक्षांत ठेवात.
• अनोळखी वा संशयास्पद सेंडर्स कडेन आयले मेल अटॅचमेंट्स उघडूंक नाका. अशा मेलांत दिल्ल्या कोणत्याय लिंक्स वेर क्लिक करूंक नाका.
• कोणत्याय ईमेलांत तुमची वैयक्तिक आनी खासगी माहिती दिवूंक नाका.
• थर्ड पार्टी फिशिंग आनी स्पॅम फिल्टर अ‍ॅड-ऑन/सॉफ्टवेअर वापरप नेहमीच बरें आसा.
• एकापेक्षा जास्त ईमेल अकाउंट्स ठेवात. तुमचो प्रायमरी ईमेल अकाउंट मर्यादित प्रमाणांत शेअर करात.

• तुमचो कार्ड तपशील, सीव्हीव्ही नंबर, कार्ड पिन, इंटरनेट/मोबाईल बँकिंग/यूपीआय क्रेडेन्शियल्स आनी ट्रान्झॅक्शन ओटीपी कदीच कोणाक सांगूंक नाका.
• पासवर्ड्स/पिन्स सारखी गोपनीय माहिती कुठेही लिहूंक वा साठवूंक नाका. बँकिंग पासवर्ड्स नेहमी लक्षांत ठेवात.
• ओळखूंक अवघड अशे पासवर्ड्स ठेवात आनी जन्मदिन, ऍनिव्हर्सरी, कुटुंब सदस्यांची नांव इत्यादी वैयक्तिक माहिती वापरूंक टाळात.
• पासवर्ड्सांत डिक्शनरी वर्ड्स, अल्फाबेट सिक्वेन्स, नंबर सिक्वेन्स वा कीबोर्ड सिक्वेन्स वापरूंक नाका.
• पासवर्ड्सांत अपरकेस, लोअरकेस, नंबर आनी स्पेशल कॅरेक्टर्स आसपाचो.
• पासवर्ड्स किमान 8-15 अल्फान्यूमेरिक कॅरेक्टर्स चो आसो.
• सगळ्या अकाउंट्स खातीर एकाच पासवर्ड वापरूंक नाका. शक्य तितके युनिक पासवर्ड्स ठेवात.
• पासवर्ड्स नियमित बदलात.
• तुमचो बँकिंग अकाउंट पासवर्ड कॉम्प्रोमाइज जालो आसो असो संशय आसल्यार ताबडतोब बदलात.
• सायबर कॅफे, पब्लिक वाय-फाय सारख्या असुरक्षित सार्वजनिक नेटवर्क वरून बँकिंग ट्रान्झॅक्शन्स करूंक टाळात.